test

Technokas draagt eerste Energie-0-Kas van Nederland over aan Ter Laak Orchids

Afgelopen week vond de officiële oplevering plaats van de eerste Energie-0-Kas in Nederland. Maurice Hartman, directeur van Technokas, droeg het eigendom van de zogeheten DaglichtKas over aan Eduard ter Laak, directeur en eigenaar van Ter Laak Orchids. De DaglichtKas oogst op een actieve wijze zonne-energie die in buffers wordt opgeslagen. Ter Laak Orchids gebruikt deze energie om de kassen op koude dagen te verwarmen en bespaart daarmee 45 tot 50% energie ten opzichte van de meest moderne kassen die nu beschikbaar zijn.

Nadat in de zomer alle installaties waren afgerond en een periode van testen en in bedrijf stellen is uitgevoerd, volgde eind augustus de afronding van de Energie-0-Kas. Naast het energiesysteem realiseerde Technokas ook 49.000 m² kassen. In deze kassen kan Ter Laak Orchids in diverse afdelingen de juiste omstandigheden creëren voor teelt van Phalaenopsis. Met de oplevering van dit project is de DaglichtKas nu volledig gereed voor een brede marktintroductie.

Dubbel glas met fresnel-lenzen

De DaglichtKas, zoals Technokas dit nieuwe kastype noemt, is uniek in de wereld. De innovatie zit hem vooral in het kasdek, dat bestaat uit isolatieglas met 4 x anti-reflectiecoating. Bovendien zitten er fresnel-lenzen tussen het dubbele glas op het zuiddek van de kas. Direct onder het glazen dek bevinden zich beweegbare collectoren, gemaakt van zwartgeverfde buizen die gevuld zijn met stromend water. De fresnel-lenzen concentreren het directe zonlicht in dunne brandlijnen. Precies in die brandlijnen hangen de zwartgeverfde buizen met water, dat door de straling opwarmt van 20°C naar 50°C. De buizen bewegen automatisch mee met de zonnestand, zodat ze altijd in de goede positie staan.

Combinatie van innovatieve technieken

De ‘geoogste’ zonne-energie en de verhoogde isolatiewaarde van het dek en de gevels zorgen bij Ter Laak voor een besparing van circa 30 m³ aardgasequivalenten per m². Het door de zon opgewarmde water stroomt naar de vier bodembronnen met elk een minimale capaciteit van 50 m³/h of naar het dagbuffersysteem van circa 1.800 m³. Een warmtepomp, met een verwarmingscapaciteit van circa 1.900 kW, gebruikt de opgeslagen warmte om de kas op koude dagen te verwarmen. In de teeltafdelingen zijn hiervoor twee afgiftesystemen op lage temperaturen aangelegd. Het ene systeem bestaat uit luchtbehandelingskasten voor Het Nieuwe Telen, die volledig in de kas zijn geïntegreerd. Daarnaast beschikt de kas ook over een vergroot ‘ondernet’, een verwarmingssysteem van stalen buizen.

Geen scherm en minder belichting

Door de afbuiging en onderschepping van het directe licht blijft er voor de planten alleen 100% diffuus licht over. Dit resulteert in een betere lichtverdeling. De kas heeft daardoor geen extra scherminstallatie(s) nodig, in de afdelingen ontstaat een stabiel klimaat. Ook hoeft Ter Laak Orchids in de winter de planten minder uren te belichten. Over het totale oppervlak van 49.000 m² realiseert de DaglichtKas een berekend piekvermogen van 13 MW. Tijdens de testfase rondom de inbedrijfstelling is de vooraf berekende hoeveelheid energie die de kas zou kunnen oogsten, ook diverse malen daadwerkelijk gehaald. De geoogste energie wordt voor 100% hergebruikt; niet alleen in de DaglichtKas, maar ook in de energetische gekoppelde afdelingen van de andere kassen van Ter Laak Orchids.

Steun vanuit Topsector Energie

De formele overdracht van de innovatieve installatie gebeurde onder het toeziend oog van de twee betrokken projectleiders van Technokas, Tim van den Boogaard en Rafal Rzyski, en Ewald de Koning, manager Operations van Ter Laak Orchids. Het complete project, inclusief het unieke energieconcept, is ontworpen en uitgewerkt door Technokas Ingenieursbureau, voorheen Bode Project- en Ingenieursbureau. Het innovatieve concept ‘Energie-0-Kas 2020’ kreeg steun uit het programma Topsector Energie – Hernieuwbare Energie (TSE-HE) met als doel om duurzame energieopwekking gecombineerd met seizoensopslag van thermische energie verder te ontwikkelen.

Gereed voor brede marktintroductie

De projecten die subsidie krijgen vanuit de Topsector Energie zijn een combinatie van fundamenteel onderzoek, industrieel onderzoek, experimentele ontwikkeling en demonstratie. Het uiteindelijke doel van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, die namens de overheid deze regeling uitvoert, is om de Nederlandse concurrentiekracht, de werkgelegenheid en de welvaart te vergroten. Het doel van het TSE-HE-project met de DaglichtKas en bijbehorende energiesystemen was om de potplanten- en snijbloementeelt duurzamer te maken.

Eerste gasloze kassen zijn aanstaande

Met de gekozen samenstelling van systemen is een ontwikkeling in gang gezet die een belangrijke bijdrage zal leveren aan het goedkoper maken van de productie van hernieuwbare energie in de glastuinbouw. Het concept van de DaglichtKas maakt het mogelijk om minder energie-intensieve gewassen al volledig energieneutraal te telen of zelfs met een energie-overschot. Technokas heeft inmiddels al een aantal tuinbouwprojecten met de DaglichtKas in voorbereiding die zonder gasaansluiting zullen worden gerealiseerd.

test

Complete dienstverlening leidt tot zeer moderne kas voor SV.CO

Projectbegeleiding, 4 hectare kas, verwarming, bedrijfsruimte en Het Nieuwe Telen. Al deze onderdelen zijn bij de nieuwbouw van SV.CO in De Lier in handen van Technokas. De bouw vordert inmiddels gestaag. In mei is de kasconstructie geplaatst, de eerste werkzaamheden aan het mechaniek worden uitgevoerd en er is een begin gemaakt met het beglazen van het dek. Vanaf week 23 start het team met de montage van de luchtbehandelingskasten voor Het Nieuwe Telen.

“Bij deze nieuwbouw voor SV.CO zijn we verantwoordelijk voor uiteenlopende onderdelen”, vertelt Maurice Hartman. “Technokas Ingenieursbureau verzorgt het ontwerp, de bouwbegeleiding en het integrale tekenwerk. Ook implementeerden wij tijdens het ontwerptraject de ontwerpeisen voor een Groen Label Financiering. Vervolgens stelden we de begroting op en vroegen we de benodigde vergunningen aan.”

Subsidies voor LBK’s

“Daarnaast ondersteunde Technokas Ingenieursbureau de aanvraag voor de EHG-subsidies voor de luchtbehandelingskasten die we in de teeltafdelingen installeren. Ook is de subsidie bestemd voor de aansluiting op een CO2– en warmtenetwerk met de bestaande locatie van Vreugdenberg. RVO heeft de beide aanvragen voor deze EHG-subsidies voor het nieuwbouwproject van SV.CO toegekend. Daarnaast verzorgt Technokas de totale realisatie van het kassencomplex met de bedrijfsruimte, de verwarmingsinstallatie, en al het betonwerk. Tot slot installeren wij ook de luchtbehandelingskasten in de teeltafdelingen.”

Volledig integraal plan

“Doordat we al in een heel vroeg stadium met ons Ingenieursbureau betrokken waren, konden wij in open discussies met SV.CO een volledig integraal plan ontwerpen. Ook omdat wij al ervaring hebben met eerdere uitbreidingsplannen van SV.CO kwam er een gefundeerd ontwerp uit. Daarin zijn ook de ervaringen verwerkt die wij in diverse andere nieuwbouwprojecten in de sierteelt hebben opgedaan. Overigens was die integrale benadering hier extra belangrijk, omdat SV.CO een energetische koppeling wilde met de naastgelegen kwekerij Vreugdenberg, een bedrijf dat sinds begin dit jaar is samengegaan met SV.CO.”

Energetische koppeling met buurman

Naast de nieuwbouw van de potplantenkwekerij verzorgt Technokas daarom ook de energetische koppeling met Vreugdenberg waarvoor grondleidingen worden aangebracht. Zo kunnen beide bedrijven straks gebruikmaken van de nieuw te plaatsen warmteopslagtank en WKK-installatie. “De luchtbehandelingskasten (LBK’s) die we voor Het Nieuwe Telen (HNT) installeren, gebruikt SV.CO in de verschillende teeltafdelingen. De werking van deze LBK’s is gelijk aan de LBK’s die we al eerder op de bestaande kwekerij van SV.CO installeerden”, vertelt Maurice. Dat SV.CO nu weer voor het systeem van Technokas kiest, komt door de sterk verbeterde klimaatomstandigheden in de bestaande afdelingen in combinatie met de gerealiseerde energiebesparing!

‘Systeem met LBK’s past ons het best’

Ondernemer Jelle Strijbis vertelde recent nog in een publicatie van Onder Glas op HortiNext dat het bedrijf zeer tevreden is over HNT. Op de locatie aan de Kreekrug in De Lier zijn de ervaringen met de LBK’s zodanig dat ze ook meteen voor de nieuwe kwekerij werden besteld. “We hebben naar meerdere ventilatiesystemen gekeken, waaronder verticale ventilatoren en de Airmix, maar het systeem met LBK’s past ons het beste. Naar onze mening kunnen we hiermee het vocht het beste sturen. De uitdaging zit in het lichtdicht op elkaar laten aansluiten van rolgevels en LBK’s. Dat goed doen is een hele kunst.” Een kunst die SV.CO met vertrouwen aan Technokas overlaat.

test

Nieuwe jaar start met groot aantal, gevarieerde projecten

2018 belooft voor Technokas een druk maar ook enerverend en afwisselend jaar te worden. In de eerste zes maanden zullen we een paar grote, innovatieve projecten afronden en starten we met de nieuwbouw van een enkele prachtige bedrijven. Ook installeren we bij diverse bestaande klanten alle voorzieningen voor Het Nieuwe Telen.

1. De komende maanden zijn we druk bezig met de afronding van de bijzonder innovatieve Daglichtkas bij Ter Laak Orchids in Wateringen. Met 5 hectare Daglichtkas – waarvan bijna 1 hectare met een dubbele teeltlaag is uitgerust – kan Ter Laak grote stappen zetten in het zeer energiebewust en duurzaam kweken van Phalaenopsis.

2. Bij Montana, kweker van Lisianthus, leggen wij de komende weken de laatste hand aan de inrichting van de bedrijfsruimte. In de loop van het 1e kwartaal monteren wij, als kers op de taart, een architectonische gevel met geperforeerde aluminium gecoate panelen. Daarbij nemen wij ook de warmteopslagtank mee in dit ontwerp.

3. De afrondende fase is in het eerste kwartaal ook aan de orde bij veredelaar Schoneveld Breeding in Twello. Daar zullen we een state-of-the-art tuinbouwcomplex opleveren dat bestaat uit een veredelingskas, een bedrijfsruimtekas inclusief een moderne verwarmingsinstallatie.

4. Bij Marc van der Drift Rozen worden momenteel de nieuwe rozenplanten gepoot; dit doen zij in een 4 hectare kas die 150 cm is opgehoogd en voorzien van een nieuwe koelingsinstallatie. In samenwerking met Van der Drift hebben wij daarvoor een gehele nieuwe installatie ontworpen met luchtbehandelingskasten (LBK’s) aan de kopgevels en geïsoleerde kanalen onder de teeltbedden waardoor de kweker kan ventileren, koelen en verwarmen volgens de principes van Het Nieuwe Telen. Het totaal geïnstalleerd vermogen bedraagt 6 MW.

5. In januari starten wij met de bouw van een nieuw, 2 hectare grote breedkapkas met een kapbreedte van 12.80 meter, geschikt voor een dekrolscherm en een vlakscherminstallatie. Deze nieuwbouw is bestemd voor een uitbreiding bij Bunnik Vriesea’s in De Kwakel, een specialist in de teelt van Bromelia’s en sier-ananas. Ook zullen we de gevels van de bestaande kassen renoveren waarbij we het glas en stegdoppel vervangen door sandwichpanelen.

6. Ook in het eerste kwartaal staat de afronding op stapel van een efficiënt energiecentrum bij het bedrijf van Opti-flor in Monster aan de Orberlaan. Het energiecentrum huisvest onder meer de TSA van de aardwarmtebron aan de Vogelaer, de verdeelstukken voor de locatie aan de Orberlaan en aansluitingen naar de nieuwe warmte- en koudeopslagtank.

7. In de loop van het eerste kwartaal starten we dan met de bouw van een nieuwe locatie voor Opti-flor naast de huidige locatie in Monster aan de Orberlaan. Het gaat om een kas van 2,5 hectare met verschillende teeltafdelingen, waarbij bepaalde gedeelten worden uitgerust met dubbel glas in de 30 graden afdelingen, enkel glas in de 18 graden afdelingen, en met stegdoppelplaten bij de teeltverwerking en boven de ‘winkel’. Behalve het ontwerp en de bouw verzorgen we ook de begeleiding van de bouw. Aansluitend zullen we hier ook een nieuwe bedrijfs- en verwerkingsruimte realiseren.

8. In het tweede kwartaal gaan we aan de slag bij SV.CO om op een nieuwe locatie een 4 hectare grote potplantenkas te bouwen. Deze locatie wordt energetisch gekoppeld met de naastgelegen vestiging. Tevens realiseren we hier een efficiënt ingerichte bedrijfsruimte. Voor SV.CO verzorgen wij het ontwerp, de bouw en de begeleiding.

9. Het Nieuwe Telen is momenteel een van de meest effectieve manieren om teeltprocessen te optimaliseren en energiegebruik zoveel mogelijk te reduceren. Om die reden stappen steeds meer telers op deze techniek over en wij mogen bij meerdere kwekers de door ons ontwikkelde HNT-systemen aanbrengen. De komende maanden installeren wij Het Nieuwe Telen bij OK Plant in Naaldwijk (Phalaenopsis) en Ter Laak Orchids (Phalaenopsis). In de loop van het jaar zullen met deze techniek nog een aantal andere projecten volgen.